Ed Blackwell, Ornette Coleman ve Don Cherry topluluklarındaki çalışmalarıyla serbest cazın kurucu davulcularından biri sayılır. Buna karşılık müzikal kökeni New Orleans’tır ve bu köken çalışında her zaman duyulur.
Blackwell’in katkısı, serbestliği köksüzlükle karıştırmamasıdır. Ölçü çizgileri esnese de kalıplar tanıdıktır: second line salınımı, kasnak vuruşları ve marş geleneğinden gelen trampet figürleri, en serbest bölümlerde bile yüzeye çıkar.
Set kullanımı da alışılmadıktır. Davulları melodik bir dizi gibi akort eder ve cümleleri bu diziler üzerinde dolaştırır; sonuç, perdesiz bir çalgıda ezgiye benzer bir hareket duygusudur.
Afrika ritim gelenekleriyle kurduğu ilgi de belgelenmiştir; 1960’larda Afrika’da geçirdiği dönem, çan kalıplarına ve döngüsel yapılara olan ilgisini pekiştirmiştir. Blackwell’in gösterdiği şey, yeniliğin gelenekten kopmayı gerektirmediğidir: en serbest bağlamda bile icracı, bildiği dilden konuşur.
Blackwell’in trampet akordu da bu anlayışın parçasıdır: yüksek gerginlikte ve kuru bir ses, kasnak vuruşlarının net duyulmasını sağlar ve marş geleneğinden gelen figürleri belirginleştirir.
Derslerimizde serbest doğaçlama çalışmasında kursiyerden bildiği bir kalıbı kaynak alması istenir; malzemesiz serbestlik çoğu zaman dağınıklığa dönüşür.