Metrik modülasyon, mevcut tempodaki belirli bir nota değerinin yeni temponun vuruşu olarak alınmasıdır. Dışarıdan bakıldığında ani bir tempo değişimi duyulur; oysa iki tempo arasında kesin bir matematiksel ilişki vardır.
En yaygın örnek, üçleme notasının yeni vuruş olarak alınmasıdır. 4/4’te dakikada yüz yirmi vuruşla çalınan bir parçada üçlemenin her notası yeni vuruş sayılırsa, tempo yüz seksene çıkar. Topluluk sayarak değil, ortak bir bölünmeye tutunarak geçiş yapar.
Ters yönde de çalışır. Hızlı bir bölümde her üç notadan biri yeni vuruş kabul edilirse tempo düşer ve müzik genişler. Caz kayıtlarında bölüm geçişlerinde sıkça kullanılır.
Çalışma yöntemi kademelidir: önce mevcut tempoda hedef bölünme sağlam biçimde çalınır, sonra metronom yeni tempoya ayarlanıp geçişin doğruluğu denetlenir. Kulak bu ilişkiyi zamanla kendiliğinden kurar.
Tekniğin caz dışındaki en bilinen kullanımı progresif müziktedir; ancak kökeni büyük ölçüde bebop sonrası caz pratiğine dayanır.
Derslerimizde metrik modülasyon, gruplama çalışmaları oturduktan sonra tanıtılır; iki tempo arasındaki oranın önce hesaplanması, ardından kulakla doğrulanması istenir.